miasto ksi��ek

Raz lepiej, raz gorzej

padma@NOSPAM.gazeta.pl — Mon, 7 May 2012 20:17:10 +0200

Ostatnio r�nie trafiam z lekturami. Zazwyczaj wybieram ksi��ki na tyle starannie, �e nie rzadko zdarzaj� si� wpadki, czasem jednak si�gam po co� pod wp�ywem impulsu, albo w celu wyj�cia poza swoj� stref� komfortu. Najpierw by� bardzo dobry krymina�. "Niebo to miejsce na ziemi" Åke Edwardsona to pi�ty tom cyklu o komisarzu Winterze. I o ile nie ma chyba sensu czyta� go, je�li nie mia�o si� w r�ku wcze�niejszych, o tyle przy znajomo�ci poprzednich jest po prostu znakomity. Oczywi�cie, jak to u nas bywa, jest to pierwsza ksi��ka Edwardsona wydana w Polsce, i bardzo si� ciesz�, �e nie si�gn�am po ni� od razu. Tyle jest tu odniesie� do poprzednich tom�w, przewija si� masa bohater�w, z kt�rych �aden nie jest specjalnie przedstawiany, �e zapewne �atwo si� pogubi�, a i przyjemno�� adna, je�li nie zna si� kontekstu wydarze�. Na szcz�cie zacz�to wydawa� Edwardsona jeszcze raz, tym razem po kolei, i dzi�ki temu mog�am polubi� tego eleganckiego Erica Wintera i jego cz�sto ekscentrycznych wsp�pracownik�w.

W najnowszej cz�ci splataj� si� dwie historie kryminalne, pozornie ze sob� niezwi�zane. C�reczka Erica jest ju� w przedszkolu, i mo�na si� spodziewa�, �e Eric znowu zostanie osobi�cie wmieszany w histori� m�czyzny, kt�ry zaprasza przedszkolaki do swojego samochodu. Nie zdradz�, �e c�reczk� Erica spotka co� z�ego, ale powiem, �e autor nie zdecydowa� si� na �adne tanie chwyty, i chwa�a mu za to. Intryga jest nie najgorsza, chocia� oczywi�cie mo�emy si� domy�li� rozwi�zania sporo przed ko�cem, za to t�o jest jak zwykle znakomite. Oczywi�cie, tak samo jak w przypadku innych serii kryminalnych, wszystko rozbija si� o to, czy polubimy bohater�w, czy te� nie. Winter da si� lubi�, w dodatku opr�cz rozmy�lania o zbrodni, duma te� nad �yciem i cz�stokro� jego refleksje wydaj� si� r�wnie ciekawe, jak dochodzenie.

Kolejna lektura, niestety, okaza�a si� s�absza. Kupi�am "Altan�" Mary Nichols, bo pami�ta�am do�� zach�caj�ce recenzje na blogach angielskich. Zapowiada�a si� znakomicie - angielska rezydencja, dziewczyna z wy�szych sfer zmuszona do oddania dziecka z nieprawego �o�a, rodzinne sekrety i pierwsza wojna �wiatowa w tle. Niestety, z realizacj� by�o nieco gorzej, chocia� mo�e nie powinnam narzekam, bo ubawi�am si� przednio. Co dwie - trzy strony przepowiada�am, co b�dzie dalej, i trafia�am bez pud�a za ka�dym razem. Ka�dym! Przyznajcie sami, nic tak nie poprawia humoru, jak trafianie w cel za ka�dym razem;) Oczywi�cie, gdyby tak by�o do ko�ca, szybko znudzi�aby mi si� lektura, na szcz�cie po kiepskim pocz�tku jest ju� troch� lepiej. Zamiast kolejnych, �rednio zaskakuj�cych zwrot�w akcji, autorka skupia si� na bohaterach, akcja spowalnia, z korzy�ci� dla ca�o�ci. I cho� �adnych niespodzianek raczej wam fabu�a nie sprawi, je�li lubicie Kate Morton, to i Mary Nichols powinna si� sprawdzi� w charakterze lekkiego, wci�gaj�cego czytad�a z klimatem.

Po przewr�ceniu ostatniej kartki stwierdzi�am jednak, �e mam ochot� na co� odrobin� lepiej napisanego, i wyj�am z p�ki ksi��k�, kt�r� ju� dawno chcia�am przeczyta�, ale dopiero ukazanie si� polskiego t�umaczenia da�o mi impuls. "Jeff w Wenecji, �mier� w Waranasi" Geoffa Dyera ma intryguj�cy tytu� (angielski brzmi nieco lepiej - "Jeff in Venice, death in Varanasi"), klimatyczn� ok�adk�, dobre recenzje i w dodatku cz�� akcji toczy si� w Indiach. By�am przekonana, �e mi si� spodoba, a tymczasem - wielkie rozczarowanie. W pewnym momencie by�am wr�cz przekonana, �e jej nie sko�cz�, i w�a�ciwie dobrn�am do ostatnich stron z poczucia obowi�zku.

Na ksi��k� sk�adaj� si� dwie paralelne opowie�ci. W pierwszej, Jeff, angielski dziennikarz z kryzysem wieku �redniego, jedzie na Biennale do Wenecji. Tam poznaje pi�kn� Amerykank�, kt�ra z niewyja�nionych przyczyn idzie z nim do ��ka. Uprawiaj� dziki seks (opisany z do�� niesmacznymi szczeg�ami, niesmacznymi by� mo�e g��wnie dlatego, �e Jeff ani nie wzbudzi� mojej sympatii, ani mi nie pasowa� do roli nami�tnego kochanka i nie mia�am ochoty zag��bia� si� w szczeg�y jego po�ycia intymnego), chodz� na kilka imprez dziennie, wci�gaj� kokain� i od czasu do czasu tocz� wyrafinowane dyskusje o sztuce, kt�re s� jeszcze najciekawsz� cz�ci� ca�o�ci. I tyle. Potem Biennale si� ko�czy, a my trafiamy do Waranasi, z narratorem, kt�ry mo�e by� Jeffem, ale nie musi (tym razem narracja toczy si� w pierwszej osobie). I w�a�ciwie historia si� w pewnym stopniu powtarza, znowu zamiast zajmowa� si� pisaniem, bohater w�druje po mie�cie i poznaje kolejnych imprezowicz�w, z tym �e ta cz�� zdecydowanie bardziej przypomina przewodnik turystyczny.

Mo�e gdybym by�a m�czyzn�, kt�ry w�a�nie ufarbowa� swoje pierwsze siwe w�osy i jego g��wnym zmartwieniem jest to, czy jest jeszcze atrakcyjny, znalaz�abym w tej ksi��ce co� dla siebie, tymczasem jednak nie porwa�y mnie nawet opisy Waranasi - o dziwo, ju� Wenecja zaciekawi�a mnie bardziej, by� mo�e dlatego, �e obraz Biennale, kt�re bynajmniej nie jest opisane jako wydarzenie artystyczne, a jako jedna nieko�cz�ca si� impreza, kt�rej uczestnicy dbaj� tylko o to, aby zaliczy� wszystkie wydarzenia, na kt�rych "warto" by�, i bynajmniej nie chodzi tu o wernisa�e. Ca�o�� jednak zdecydowanie rozczarowuje.

Na szcz�cie kolejna lektura wynagrodzi�a mi to z nawi�zk�, ale o tym w nast�pnym wpisie!

Maj�wka

padma@NOSPAM.gazeta.pl — Mon, 30 Apr 2012 08:47:08 +0200

Znikam na ca�y tydzie� - jak przyjemnie to napisa�:) Recenzje musz� poczeka�, a dodam, i� przeczyta�am jeden dobry krymina� i dwie powie�ci, o kt�rych nie do ko�ca wiem, co s�dzi� - mo�e kilka dni oddechu pomo�e mi wyrobi� sobie zdanie. Pakuj� torb� ksi��ek plus Kindle'a - wiedzia�am, �e Kindle nie przeszkodzi mi w zabieraniu papierowych ksi��ek, o ile oczywi�cie jad� samochodem, i jad� odetchn�� ch�odniejszym, g�rskim powietrzem. �ycz� Wam cudownej pogody, mn�stwo czasu na czytanie pod chmurk� i udanych lektur!

Na Dzie� Ksi��ki ulubione ksi�garnie

padma@NOSPAM.gazeta.pl — Mon, 23 Apr 2012 23:01:18 +0200

Jako �e �ledzi�am zapowiedzi wydarze� na �wiatowy Dzie� Ksi��ki w sieci, nie mia�am specjalnych oczekiwa�, wychodz�c dzisiaj z pracy i kieruj�c si� w stron� ksi�garni. Mimo to jednak by�am mocno rozczarowana, a jeszcze bardziej zdziwiona, �e mo�na odwiedzi� kilka ksi�garni w centrum miasta i nie zorientowa� si� nawet, �e dzisiaj jest jakie� ksi��kowe �wi�to. Tyle si� m�wi o spadku czytelnictwa w Polsce, organizowane s� r�ne akcje, ale je�li osoby, kt�re powinny by� najbardziej zainteresowane tym, czy Polacy czytaj� i kupuj� ksi��ki, czyli ksi�garze, nie korzystaj� z tak doskona�ej okazji, aby sprzeda� wi�cej, to chyba powinni�my si� przesta� dziwi�. W Wielkiej Brytanii, gdzie ksi��ki czyta znacznie wi�kszy procent spo�ecze�stwa, w �wiatow� Noc Ksi��ki rozdaje si� tysi�ce darmowych egzemplarzy, przy ka�dej (KA�DEJ) okazji ksi�garnie zach�caj� ciekawymi promocjami, wystawami tematycznymi, Dzie� Ksi��ki jest za� szeroko reklamowany w prasie. U nas za� promocje owszem, s�, ale g��wnie z ksi�garniach internetowych. A to chyba chodzi o to, aby przypadkowy przechodzie� poczu� si� skuszony informacj�, �e jest �wi�to ksi��ki i �e mo�na co� kupi� po promocyjnej cenie, a w ksi�garni internetowej o przypadkowego przechodnia raczej trudno.

W ka�dym razie rozczarowana brakiem jakiejkolwiek informacji o tym, �e dzisiaj jest takie �wi�to wr�ci�am do domu z pustymi r�kami, w ramach poprawy humoru zam�wi�am sobie kilka ksi��ek w ksi�garniach online (niewiele, bo nie lubi� kupowa� ksi��ek na odleg�o��), a na odtrutk� postanowi�am opowiedzie� o moich ulubionych ksi�garniach �wiata. Nie b�dzie to ranking ksi�garni najlepszych czy te� najpi�kniejszych, ale moja czysto subiektywna lista miejsc, do kt�rych koniecznie trzeba zajrze�, b�d�c gdzie� w pobli�u.

1. Barter Books, Alnwick, Anglia

Wiele lat temu, gdy sp�dza�am wakacje w p�nocnej Anglii i w Szkocji, odkry�am po razu pierwszy urok angielskiego antykwariatu. Wcze�niej zdarzy�o mi si� odwiedza� sklepy z u�ywanymi ksi��kami, ale chyba �le trafia�am, tym razem jednak by�o inaczej. W Londynie trafi�am do s�ynnego antykwariatu The Quinto, jeszcze w starej lokalizacji, za� jad�c na p�noc przeczyta�am w przewodniku o Barter Books, i zapragn�am tam trafi�. �atwiej powiedzie�, trudniej zrobi�, bo na poprzednim kempingu zostawi�am map� i jecha�am tylko po drogowskazach, kt�rych akurat by�o jak na lekarstwo. Zacz�am wi�c wypytywa� ludzi w mijanych miasteczkach, ale gdy pyta�am o Alnwick, napotyka�am na puste spojrzenia. Gdy by�am ju� bliska rezygnacji, uratowa� mnie pewien m�ody ch�opak, na tyle b�yskotliwy, by zorientowa� si�, w czym le�y problem - ot� Alnwick wymawia si� bardziej jak "anyk" lub "enyk". Gdy w ko�cu trafi�am we w�a�ciwie miejsce, od razu wiedzia�am, �e warto by�o b��dzi�. Barter Books to magiczne miejsce. Ulokowany w budynku wiktoria�skiego dworca kolejowego antykwariat jest jednym z najwi�kszych w Anglii i na pewno jednym z najpi�kniejszych.

Wn�trze wype�niaj� ksi��ki, sentencje, za� pod sufitem je�dzi ma�y, zabawkowy poci�g. Jest kafejka, wygodne kanapy i tysi�ce wolumin�w.

Zdj�cia z sieci:�

2. The Strand, Nowy Jork

Ksi�garnia - legenda. Podobno mie�ci 18 mil p�ek, gdy wi�c wesz�am do �rodka i zobaczy�am, jak niewielk� zajmuje przestrze�, by�am nieco zdziwiona i przekonana, �e 18 mil jest jednak przesad�. Gdy jednak po godzinie buszowania nie uda�o mi si� przejrze� dw�ch rega��w, zda�am sobie spraw�, �e ciasno ustawione wysokie rega�y kryj� w sobie nieprzeliczon� ilo�� ksi��ek. Dawkowa�y�my sobie Strand, poniewa� mia�a �wiadomo��, �e gdybym nie narzuci�a sobie ostrej dyscypliny, mog�am tam wej�� w poniedzia�ek i wy�oni� si� w pi�tek, troch� bledsza i nieco wychudzona, nie obejrzawszy w Nowym Jorku niczego wi�cej. Zagl�da�am wi�c na godzink� lub dwie codziennie, czasem co drugi dzie�, i przez dwa tygodnie nie uda�o mi si� przejrze� w ca�o�ci nawet jednego pi�tra.

Strand nie jest zbyt tani, ale mo�na wyszuka� ksi��ki kosztuj�ce 2-3 dolary. Trudno si� po nim porusza� - jest tak ciasno, �e wszyscy si� potr�caj�, czasem trzeba te� stoczy� walk� o drabin�, kt�ra jest absolutnie niezb�dna, jako �e znaczna cz�� ksi��ek stoi bardzo wysoko. Ma jednak niesamowit� atmosfer� i ma si� tam poczucie, �e da si� tam znale�� dos�ownie wszystko. A w charakterze wisienki na torcie wyst�puje obs�uga, znakomicie zorientowana, oczytana i b�yskotliwa.

3. Bookarest, Pozna�

Nie ma si� co oszukiwa�, Pozna� nie jest mekk� dla moli ksi��kowych. Pomimo wspania�ych tradycji targowych, nie mamy targ�w ksi��ki, najbardziej klimatyczne ksi�garnie zosta�y zamkni�te lub stoj� na kraw�dzi. Mimo to, w samym sercu miasta, kt�rym, o zgrozo, sta�o si� centrum handlowe (przyznaj� - wyj�tkowo pi�kne centrum handlowe), pr�nie rozwija si� ambitna i przyjazna czytelnikowi ksi�garnia. Bookarest ulokowany jest w Starym Browarze, co z pewno�ci� wp�ywa niekorzystnie na wysoko�� czynszu, za to pozytywnie na ilo�� klient�w. Jest przestronny, nowoczesny, jasny - czyli jest przeciwie�stwem tego, co w ksi�garniach lubi�. A jednak czuj� si� tu dobrze, ch�odna kolorystyka jest zr�wnowa�ona przez wielokolorowe grzbiety ksi��ek, obs�uga zna si� na ksi��kach, a tytu�y wystawione na stolikach s� bardzo starannie wybrane. Gdy chc� si� dowiedzie�, co ciekawego pojawi�o si� na rynku - id� do Bookarestu. W dodatku jest to miejsce przyjazne, otwarte na czytelnika - mo�emy mie� wp�yw na przyk�ad na to, jakie tytu�y b�d� sprzedawane po cenach promocyjnych w danym miesi�cu!

Zdj�cie: www.bookarest.pl

4.The Bookshop, Wigtown, Szkocja

Wigtown to szkockie miasto ksi��ek. Mniej znane ni� walijskie Hay-on-Wye, ma przewag� w postaci du�o ni�szych cen. Jest tu oko�o dwudziestu ksi�garni, najbardziej znana ma najprostsz� nazw� - The Bookshop. Trafi�am tu zupe�nie przypadkiem, i oczarowana sp�dzi�am d�ugie godziny. To tutaj po raz pierwszy widzia�am antykwariat ca�kowicie samoobs�ugowy - by� to po prostu otwarty na o�cie� dom, pe�en ksi��ek. Nie by�o w nim nikogo - mo�na by�o wej��, pob��dzi� po w�skich korytarzykach, wej�� na pi�tro, do piwnicy, wsz�dzie za� by�y dziesi�tki rega��w z ksi��kami. Wychodz�c, zostawia�o si� nale�no�� na talerzyku postawionym przy drzwiach. Ciekawa jestem, czy wci�� tak samo to funkcjonuje - by�am tam ponad 10 lat temu...

5. Londyn

Londyn jest dla mnie jedn� wielk� ksi�garni� - nie potrafi� wybra� konkretnego miejsca. Gdy tam jestem, nie mog� nie odwiedzi� ulubionych antykwariat�w w Bloomsbury - The Scoob i Judd Books. Przy okazji zagl�dam te� do Oxfamu mieszcz�cego si� naprzeciwko British Museum, cz�sto te� wypuszczam si� gdzie� dalej w poszukiwaniu ciekawych ksi��ek - do Notting Hill, Greenwich, czy nawet Stoke Newington, niewielkiej dzielnicy, w kt�rej mie�ci si� a� kilka uroczych sklepik�w z ksi��kami. Nie mo�na zapomnie� te� o Daunt Books, pi�knego edwardia�skiego budynku mieszcz�cego ksi��ki pouk�adane geograficznie.

Gdy o tym teraz my�l�, okazuje si�, �e sporo fantastycznych ksi�garni odwiedzi�am przez laty - by�am w bardzo klimatycznym, zakurzonym antykwariacie na Bali, gdzie mo�na by�o kupi� takie ksi��ki o Indonezji, kt�rych w Anglii pr�no szuka�, by�am w s�ynnym walijskim mie�cie ksi��ek, w dziesi�tkach malutkich antykwariat�w w Anglii. Moje ulubione polskie ksi�garnie cz�sto ju� nie istniej�, jak cho�by pozna�ska Kapita�ka czy wroc�awska ksi�garnia przy ul. Jedno�ci... Ale za to wci�� jest mn�stwo miejsc, kt�rych jeszcze nie odwiedzi�am, jak cho�by s�ynne Shakespeare and Company w Pary�u, czy antykwariat w starym m�ynie w Nowej Anglii, reklamuj�cy si� uroczym has�em "Sprzedajemy ksi��ki, kt�rych nie potrzebujesz, w miejscu, do kt�rego nie uda ci si� trafi�".

Z okazji dnia ksi��ki �ycz� Wam zatem, aby�cie trafiali bezb��dnie w takie magiczne miejsca, w kt�rych mo�na znale�� ksi��ki, o kt�rych nawet nie wiecie, �e istniej�, ale kt�re raz kupione, stan� si� Waszymi najlepszymi przyjaci�mi!